MUZIKA TEORIA HISTORIA

Franc List  (22 Tetor 1811 -31 Korrik 1886). Kompozitor hungarez, pianist virtuoz, dirigjent, mësues i muzikës, orkestrues dhe organizator i periudhës Romantike. Ai ishte gjithashtu shkrimtar, filantrop dhe nacionalist. List u bë i njohur në Evropë gjatë fillimit të shekullit të nëntëmbëdhjetë për aftësinë e tij të jashtëzakonshme virtuoze si pianist. Ai ishte mik, promovues muzikor dhe mirënjohës për shumë kompozitorë të kohës së tij, duke përfshirë Frédéric Chopin, Richard Wagner, Hector Berlioz, Robert Schumann, Camille Saint-Saëns, Edvard Grieg, Mikhail Glinka, and Alexander Borodin.  Një kompozitor pjellor, List ishte një nga përfaqësuesit më të spikatur të Shkollës së Re gjermane (Neudeutsche Schule). Ai la pas një trup pune të gjerë dhe të larmishëm i cili ndikoi në bashkëkohësit e tij largpamës dhe parashikoi ide dhe tendenca të shekullit të 20-të. Ndër kontributet muzikore të Liszt-it ishin poemat simfonike, duke zhvilluar transformimin tematik si pjesë e eksperim...

Jeta dhe drejtimet kryesore të krijimtarisë së tij. Karakteristikat e krijimtarisë së tij.. Louis-Hector Berlioz  (11 Dhjetor 1803 -8 Mars 1869). Kompozitor Romantik Francez. Punët tij përfshjnë vepra orkestrale si 'Symphonie fantastique' dhe 'Harold në Itali', pjesë korale 'Requiem' dhe 'L'Enfance du Christ', tre operat e tij 'Benvenuto Cellini', 'Les Troyens' dhe 'Béatrice et Bénédict', dhe vepra të zhanreve si simfonia "Roméo et Juliette dhe "La Damnation de Faust''. Ai ndoqi një kolegj mjekësor në Paris përpara se të sfidonte familjen e tij duke u marrë me muzikë.. Ai vlerësohej shumë në Gjermani, Britani dhe Rusi, jo vetëm si kompozitor por  edhe si dirigjent.  Berlioz vdiq në Paris në moshën 65 vjeç.

Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini  (3 nëntor 1801 - 23 shtator 1835)  Kompozitor i njohur i operës italiane. Shumë vite më vonë, në 1898, Giuseppe Verdi "vlerësoi kthesat e gjera të melodisë së Bellinit: 'ka melodi jashtëzakonisht të gjata siç askush tjetër nuk i kishte bërë më parë'. Disa nga operat e tij jane 'Norma', 'Kapuletet dhe Montege', É huaja', 'La sonnambula', 'Zaira'etj.  Bellini vdiq në Puteaux, Francë në moshën 33 vjeç.

Vincenzo Salvatore Carmelo Francesco Bellini  (3 nëntor 1801 - 23 shtator 1835)  Kompozitor i njohur i operës italiane. Shumë vite më vonë, në 1898, Giuseppe Verdi "vlerësoi kthesat e gjera të melodisë së Bellinit: 'ka melodi jashtëzakonisht të gjata siç askush tjetër nuk i kishte bërë më parë'. Disa nga operat e tij jane 'Norma', 'Kapuletet dhe Montege', É huaja', 'La sonnambula', 'Zaira'etj.  Bellini vdiq në Puteaux, Francë në moshën 33 vjeç.

Procesi Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy. (3 shkurt 1809 -4 nëntor 1847);  I njohur gjerësisht si Felix Mendelssohn, ishte një kompozitor gjerman, pianist, organizator dhe dirigjent i periudhës së hershme Romantike. Kompozimet e Mendelssohn përfshijnë simfoni, koncerte, muzikë për piano dhe muzikë dhome. Punët e tij më të njohura janë baleti 'Endërr e një nate vere', 'Simfoninë Italiane', 'Simfoninë Skoceze', oratorio 'Elijah', koncerti për Violinë në mi minor op 61, okteti për harqe etj.  Këngët pa fjalë të Mendelssohn janë kompozimet e tij më të famshme solo për pianos. Mendelssohn gëzoi suksesin e hershëm në Gjermani dhe ringjalli interesin për muzikën e Johann Sebastian Bach, veçanërisht me performancën e tij të St Matthew Passion në 1829. Ai u prit mirë në udhëtimet e tij nëpër Evropë si kompozitor, dirigjent dhe solist; dhjetë vizitat e tij në Britani, gjatë së cilës u realizuan shumë nga veprat e tij kryesore, përbëjnë një pjesë të rëndë...

Vecorite e krijimtarise se Shopen. Franc Frédéric François Chopin  (1 Mars 1810- 17 Tetor 1849) Kompozitor polak dhe pianist virtuoz i epokës romantike që shkroi kryesisht për piano solo.  Shopeni lindi dhe u rrit në Varshavë, Poloni. Ai në moshën djaloshare mbaroi arsimin e tij muzikor dhe kompozoi veprat e tij të para, përpara se të linte Poloninë në moshën 20 vjeçare. 21 vjeç, ai u vendos në Paris. Ai fitonte të ardhura nga shitja e kompozimeve tij dhe mësimeve që jepte në piano. Shopen kishte miqësi me Franz List.  Në vitet e tij të fundit, ai u mbështet financiarisht nga admiruesi i tij Jane Stirling, i cili gjithashtu organizoi një vizitë në Skoci në 1848.  Pjesën më të madhe të jetës së tij, Shopen ishte në gjendje të dobët shëndetësore. Ai vdiq në Paris në 1849 nga turbekulozi në moshën 39 vjeç. Shopeni ka kompozuar vetëm për piano. Shumica për piano solo dhe dy koncerto për piano, disa pjesë për muzikë dhome dhe rreth 19 këngë me tekste polonisht.  Shop...

20. Kultura muzikoren gjysmën e parë të shekullit XIX. 21.  Romantizmi dhe veçoritë e tij. Rreth vitit 1830, periudha Romantike doli ngadalë nga forma delikate e periudhës klasike, duke thyer kufijtë muzikorë dhe duke zgjeruar forcat orkestrale për të mishëruar emocione dhe ide të reja muzikore që nuk i kishin përdorur më parë.  Kompozitorët përqafuan anën e tyre pasionante dhe u përpoqën të përdorin muzikën për të shprehur emocione të thella si dashuria, pikëllimi dhe tragjedia. Ata gjetën format dhe i përdorën për herë të parë në muzikë për tia përcjellë publikut idetë e tyre.  Instrumentet Romantike. Instrumentet e kontrabasit, klarinetës pikolo u shtuan në orkestër për të treguar disa ngjyra shumë të nevojshme, gjithashtu kemi edhe shtimin e ksilofoneve, daulleve, celestes, harpave, kambanave dhe trekëndëshave.