MUZIKA TEORIA HISTORIA

Solfezhi (solfeggio) Prejardhja e emrit solfezh, vjen nga italishtja dhe data e  saktë është 1774: sol-fa. Në muzikë solfezhi mund të quhet një përkufizim pedagogjik me të cilin kuptojmë mësimin e notave,  leximin e tyre dhe përgatitjen teorike dhe praktike për të luajtur  në instrument. Kjo fjalë përdoret në shumë shkolla muzikë, për  shembull në vitin 1960 në “Shkollen Juilliard” eksperti I njohur  Renee Longy filloi tu mësojë solfezhin instrumentistëve dhe  këngetarëve.   Në shekullin e 15- te, muzikanti me njohuri  matematikore Guido D’ Arecio zhvilloi sistemin e notave qe  kemi edhe sot prej gjashtë notash që fillimisht quheshin kështu:  ut, re, mi, fa, sol, and la. Notat u morën nga vargjet e para të marshit latin: Ut queant laxis resonāre fibris Mira gestorum famuli tuorum, Solve polluti labii reatum, Sancte Iohannes. Hymrin e shkroi Paulus Diaconus në shekullin VIII. 1. UT (do) – 396 Hz  2. RE – 417 Hz  3. MI – 528...

Ekzekutimi (performanca) Sipas nje muzikanti te shquar kinez, “performanca fizike es hte shprehje e muzikes”. Nje performance muzikore mund te jete edhe e improvizuar. Improvizimi eshte nje ide e krijuar pa paramendim per te krijuar nje performance unike. Shume kultura dhe tradita muzikore kane te perfshire interpretimin solo si ne muziken e vjeter indiane dhe ne muziken tradicionale perendimore. P or kemi edhe raste te perfshirjes se grupit ne performance. Per shume kohe pjeset e ndryshme muzikore luheshin duke u ruajtur ne kujtesen e interpretuesit. Kjo u quajt muzike tradicionale.

Muzika në Indi ka një traditë të lashtë. Në skulpturat e vjetra që flasin për qytetërimin indian shfaqen skulptura apo piktura që tregojnë këngëtarë apo instrumentistë që ekzekutojnë në instrumente të ndryshme me tela. Kjo tregon për një traditë të vjetër muzikore në këtë vend. Muzika e vjetër indiane e quajtur Marga është monofonike (një zërëshe), e bazuar reth një linje të vetme ose një melodie. Shumica e ëve u jane kushtuar idhujve dhe perëndive Indu. Por në këngë të ndryshme nuk mungojnë ato që flasin për dashurinë dhe për cështje të tjera sociale. Kjo muzikë pati dhe ndikimin Persian dhe të vendeve përreth. Muzika aziatike përmbledh kulturen muzikore të vendeve si Arabia dhe gjithë Azisë. Gjithashtu vlen për tu përmendur kultura muzikore kineze që është më e vjetër se 3000 vjet. Ajo është vërtetë unike përsa i përket shkrimit dhe sistemit të simboleve muzikore, akordimin e instrumenteve, stilet dhe zhanret. Nje zhvillim te rendesishem ka dhe muzika e teatrove greke qe sh...

Teoria e muzikës Muzika është një art formë. Elementët e muzikës janë melodia (e cila përmbledh melodinë muzikore dhe harmoninë), ritmi (që me fjalë të tjera i themi, tempo, metër apo artikulacion), dinamika, (që përmbledh cilësine e timbrit zanor). Fjala muzike shpjegohet me fjalen greke μουσική (mousikë) që do të thotë “ligji i muzës”. Krijimi, ekzekutimi dhe rëndësia e muzikës ndryshojnë në varësi të kulturës dhe periudhës në të cilën është krijuar apo ekzekutohet. Filozofët e lashtë greke dhe indianë e përkufizuan muzikën s i melodi të harmonisë. Në shumë vendë të botës janë gjetur instrumente primitivë që janë më shumë se 4000 vjet të lashtë. India, Greqia dhe Kina janë disa nga vendet që kanë tradita të hershme muzikore. Kultura perëndimore e europës u përfaqesua rreth viteve 500- 1400, i përket koreve Gregoriane, përfaqsuesve të Kishës Katolike Ronane. Por kjo nuk ka qëne e vetmja formë muzikore e kësaj periudhe, në këtë kohë kemi dhe një tradite laike në formë këngësh....

Muzika dhe elementët e saj. Sic është përcaktuar dhe më parë me muzike do të kuptojmë gjithë tingujt e pëlqyeshëm për veshin e njeriut. Në këtë rast përjashtohen zhurmat e të gjitha llojeve. Megjithëse sot muzika është zhvilluar shumë dhe kemi shumë rryma të ndryshme, shkrimi, të kuptuarit e teorisë së saj janë për të gjithë të njëjta. Muzika ka dy elementë të rëndësishëm të cilët janë shumë të lidhur me njëri tjetrin. I pari është ritmi dhe i dyti melodia. Ritëm pa melodi mund të ketë, ndërsa melodi pa ritëm, jo. Megjithatë të dy këta elementë janë shumë të rëndësishëm, sidomos për një nxënës apo për një amator të muzikës të cilët duhet të kenë të qartë elementët kryesorë që e përbëjnë atë.

Hyrje Muzika që prej shekujsh ka qënë bashke udhë tare e zhvillimit njerëzor ka arritur në standarte të reja në të gjitha drejtimet. Njëra prej temave për të cilat ia vlen të flasësh është “Teoria e muzik ës”. Kjo merret me studimin dhe me pë rcaktimin e saktë të vlerave ritmike, p ërkufizimeve muzikore si dhe gjithcka tjetë r që ka të bëjë me muzikën. Në këtë libë r do të gjeni një përmbledhje shumë t ë saktë dhe të detajuar për gjithë shenjat muzikore, shkallët, intervalet, akordet të ilustruara dhe me shembuj të thjeshtë. Eshtë shumë e vërtet ë që të kuptohet se muzika ka dy element ë bazë shumë të rëndësishëm, të cilë t janë ritmi dhe melodia. Të dyja kanë një rëndësi shumë të madhe prandaj në kapitullin që flet pë r të vecantat dhe karakteristikat e ritmit dhe melodis ë është treguar me hollësi ushtrimi r ëndësia e ushtrimit individual të nxë nësve. Teoria e solfezhit ka një rëndësi të vecantë për formimin profesional të nxënësve në shkollat e mu...